ଆଜି ହେଉଛି ଧନତେରସ୍  । ଦୀପୀବଳିର ଠିକ୍ ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଧନତେରସରେ ଥାଏ ଲୁନା କିଣିବାର ପରମ୍ପରା  । ସୁନା ସମସ୍ତଙ୍କର ପସନ୍ଦ  । ବିଷେଶ କରି ମହିଳାମାନେ ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିବାକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି । ସୁନା କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ଆକାରରେ ନୁହେଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଏହା ବିକ୍ରି ହୁଏ  ।

ଆମେରିକା ନ୍ୟାସନାଲ ମାଇନିଙ୍ଗ୍ ଆସୋସିଏସନ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଆଜି ଉତ୍ତର ଇଉରୋପର ଉଷା ନାମକ ଏକ ବସ୍ତିରୁ ୪ ହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୬ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ସୁନାର ବ୍ୟବାହାର ହେଉଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି  । ଠିକ୍ ଏହିଭଳି ଭାରତରେ ୨୫ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସିନ୍ଧୁ ଘାଟିରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ସଭ୍ୟତାମାନ ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧୁଥିବା କଥା ଜଣାପଡ଼ିଛି  ।

ତେବେ ଆଜି ଧନତେରସ ଅବସରରେ ସୁନା ଉପରେ ଆପଣମାନେ କିଛି ନୂଆ ତଥ୍ୟ ଜାଣନ୍ତୁ :

ଉଲକାଫିଣ୍ଡ ରୂପରେ ଜଳ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଟକୁ ଆସିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି  । ପାଣି ଭଳି ସୁନା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ଉଲକାପିଣ୍ଡ ରୂପରେ ଖସି ପଡ଼ିଥିଲା  । ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଧିକାଂଶ ସୁନା ଉଲକାପିଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଛି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ  । ଉଲକାପିଣ୍ଡ ଖସିବା ହେତୁ ଲୁହା ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଧାତୁ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ ହେଲେ  ।

ସୁନା ଦେଖିବାକୁ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର  । ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଗୋଲ୍ଡ କୁହାଯାଏ ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଜାଣିଥିବେ  । ମାତ୍ର ଗୋଲ୍ଡ ନାମ କାହିଁକି ଦିଆଗଲା ଓ କାହିଁକି ? ଏହି ଗୋଲ୍ଡ ଶବ୍ଦଟି ଏକ ଜର୍ମାନୀ ଶବ୍ଦ  । ଏହା ଜର୍ମାନ ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ‘Au’ରୁ ଆସିଅଛି  । ଜର୍ମାନୀରେ ଗୋଲ୍ଡ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହଳଦିଆ  । ସୁନାର କେମିକାଲ ରସାୟନିକ ସଙ୍କେତ ‘Au’  । ଯାହା ଏକ ଲାଟିନ ଶବ୍ଦ Aurumରୁ ଆସିଅଛି  । ଲାଟିନ୍ ଭାଷାରେ Aurum ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟର ସୁନ୍ଦର କିରଣକୁ ବୁଝାଏ  । Aurum ଶବ୍ଦ Aurantium ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ଯାହାର ଅର୍ଥ ନାରଙ୍ଗୀ  । ସୁନା ଉପରେ ପାଣି, ପବନ ଓ ଏସିଡର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିନଥାଏ  । ସୁନାର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୭୯ ଅର୍ଥାତ୍ ନାଭିକରେ ୭୯ ପ୍ରୋଟ୍ରୋନ ରହିଥାଏ  । ଏହାର ପରମାଣୁ ଓଜନ କମ୍ ସେ କମ୍ ୧୯୭ ହୋଇଥାଏ  । ଅର୍ଥାତ୍ ସୁନାର ଏକ ପରମାଣୁରେ ୧୯୭ ପ୍ରୋଟୋନ-ନ୍ୟୁଟ୍ରନ୍ ରହିଥାଏ  । ୧୦୬୩ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟରେ ସୁନା ତରଳି ଯାଉଥିବା ବେଳେ ୨୯୭୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟରେ ସୁନା କଠିନ ଅବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ  । କେବଳ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରିକ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅକ୍ସାଇଡକୁ ମିଶାଇ ସୁନା ତରଳାଯାଇପାରେ  ।

୨୮ଗ୍ରାମ୍ ସୁନାରୁ ୮ କିଲୋମିଟରର ସୁନା ତାର ତିଆରି ହୋଇପାରିବ  । ୮୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନର ମଣିଷ ଶରୀରରେ ୨ ମିଲିଗ୍ରାମ୍ ସୁପନା ଉପସ୍ଥିତ ଥାଏ  । ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଘରେ ୩ ଗୁଣା ଅଧିକା ସୁନା ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଛି  ।  ଭାରତୀୟ ନିଜ ଘରେ ୨୫ ହଜାର ଟନ୍ ସୁନା ଜମା କରି ରଖିଛନ୍ତି  । ଭାରତର ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକରେ ୪ ହଜାର ଟନରୁ ଅଧିକ ସୁନାର ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି  । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ତିରୁପତି ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ ୧୦୦ କେଜି ସୁନା ଚଢ଼ାଯାଏ  । ଏଥିରୁ ଜଣାଯାଏଯେ ଭାରତରେ ବହୁ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ସୁନାର ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି  ।