ପାଟଣା:ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ ସିଂ, ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ସ୍ପର୍ଦ୍ଦିତ ଉଚ୍ଚାରଣ । ସାଧାରଣତଃ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳରେ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ମତକୁ ବିରୋଧ କରି କହିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଉନାହିଁ । ହେଲେ ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ ଜଣେ ଏପରି ରାଜନେତା ଥିଲେ, ଯିଏକି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ(ଆରଜେଡି) ହାଇକମାଣ୍ଡ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିପାରୁଥିଲେ । କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଆସିଲେ, ସିଧାସଳଖ ଜଣାଇଦେଉଥିଲେ । ରଘୁବଂଶଙ୍କର ଏହି ଗୁଣ ହିଁ ତାଙ୍କ ସମସାମୟିକ ରାଜନେତାମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରୁଥିଲା । ମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ବିହାରରେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ରାଜନୀତି ଜୋର ଧରିଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ଏକାଧିକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ(ଓବିସି) ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି(ଏସ୍ ସି) ବର୍ଗର ରାଜନେତାଙ୍କ ଅଭ୍ୟୁଦୟ ହୋଇଥିଲା । ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ବେ ବି ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ ସିଂଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ଆସି ନ ଥିଲା । ସବୁବର୍ଗର ଭୋଟରଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ରହିଥିଲା । ବିହାରର ଅନ୍ୟତମ ସର୍ବମାନ୍ୟ ନେତା ଭାବେ ସେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲେ ।

୨୦୦୫ର ସ୍ମୃତି

ଗଣିତର ପ୍ରଫେସର ରହିଥିବା ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ ସିଂ ଙ୍କ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ସବୁ ବର୍ଗର ଲୋକ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଉଛି । ନିଜର ଅମାୟିକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରିୟ ପାତ୍ର ହୋଇ ପାରିଥିଲେ । ନିଜର ପଦ ପଦବୀ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ରଘୁବଂଶ କଦାପି ଚାଟୁକାରିତା କରୁ ନ ଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ବିହାରରେ ଆରଜେଡି କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲା, ସେ ସମୟରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଏକ ବୈଠକ ଡକାଯାଇଥିଲା । ପାଟନାସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମେମୋରିଆଲ ହଲରେ ଏହି ବୈଠକକୁ  ସାମ୍ବାଦିକ ଋଷିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂ ରିପୋର୍ଟିଂ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ବୈଠକ ସରିବା ପରେ ବିଭିନ୍ନ  ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଜାଣିବାକୁ ସେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ହେଲେ ବୈଠକରୁ ବାହାରିବା ପରେ ଅଧିକାଂଶ ନେତା ମୁହଁକୁ ତଳକୁ ପୋତି ପଳାଇ ଯାଉଥିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ ସିଂଙ୍କ ଉପରେ ସାମ୍ବାଦିକ ଜଣକଙ୍କ ନଜର ପଡିଥିଲା । ଆଉ ସେ ତତକ୍ଷଣାତ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ, ବିହାର ଆଇନକାନୁନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଅଫିସରଙ୍କୁ ଯଦି ନମ୍ବର ଦେବାକୁ ପଡେ, ତେବେ ଆପଣ କେତେ ନମ୍ବର ଦେବେ?

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଯାଇ ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ କହିଥିଲେ ଯେ, ସେ ବିହାରର ଅଫିସରମାନଙ୍କୁ ପାସ ମାର୍କ ମଧ୍ୟ ଦେବେ ନାହିଁ । ବିହାରୀ ଶବ୍ଦକୋଷରେ ପାସ ମାର୍କ ନ ଦେବା ଅର୍ଥ ଫେଲ ସହ ସମାନ । ବାସ୍ ରଘୁବଂଶଙ୍କ ଏହି କଥା ପଦକ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ସମୟର ସବୁଠୁ ରୋଚକ ରାଜନୈତିକ ଶିରୋନାମା ଥିଲା । ଏହି ଉତ୍ତର ପରେ ଋଷିକେଶ ଆଉ ରଘୁବଂଶଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ ନ ପଚାରି କ୍ୟାମେରା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେହି ସାମ୍ବାଦିକଜଣଙ୍କ ମଥାରେ ହାତବୁଲାଇ ରଘୁବଂଶ କହିଥିଲେ ଯେ, ସିଧାସଳଖ ବିହାର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ବି ଏହି ସମାନ ଉତ୍ତର ପାଇଥାନ୍ତେ ।

କାହାକୁ ଡରୁ ନ ଥିଲେ

୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳ ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଆସିଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ଜନତା ଦଳ ପକ୍ଷରୁ କିଏ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ନେଇ ଛକାପଞ୍ଝା ଲାଗି ରହିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ରାଜପୁତ ବର୍ଗର ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ସିଂ ଏବଂ ପଛୁଆବର୍ଗରୁ କର୍ପୁରୀ ଠାକୁରଙ୍କ ନାଁ ସର୍ବାଗ୍ରେ ଥିଲା । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବାଛିବା ପାଇଁ ଜନତା ଦଳର ୩୩ ପ୍ରମୁଖ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୋଟିଂ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଭୋଟିଂରେ ୧୭ ଜଣ ବିଧାୟକ କର୍ପୁରୀ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେଇଥିଲେ । ନିଜ ବର୍ଗ ତଥା ରାଜପୁତ ପ୍ରତିନିଧି ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଜୈନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେଇ ନ ଥିଲେ । ତେଣୁ ସମାଜବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ତାଙ୍କୁ ଅଲଗା ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା । ନିଜ ଜାତିର ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିବେ, ଏକଥାକୁ ସେ କଦାପି ଭ୍ରୁକ୍ଷେପ କରୁ ନ ଥିଲେ ।

ମନରେଗା କ୍ରେଡିଟ୍ ନେଇ ନ ଥିଲେ

ମନମୋହନ ସିଂଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ସମୟରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦାୟିତ୍ୱରେ ରଘୁବଂଶ ପ୍ରସାଦ ସିଂ ରହିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଶ୍ଚିତ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୬ରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯୋଜନା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ଶ୍ରେୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମନମୋହନ ସିଂ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ରଘୁବଂଶକୁ ଯିବା କଥା । ହେଲେ ସେପରି ହୋଇ ନ ଥିଲା । ସେ ସମୟରେ କ୍ଷମତାସୀନ ୟୁପିଏର ବଡ଼ ଅଂଶୀଦାର କଂଗ୍ରେସ ଏହି ଶ୍ରେୟ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା । ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ସଞ୍ଜୟ ବାରୁ ନିଜର ଆକ୍ସିଡେଣ୍ଟାଲ ପ୍ରାଇମ୍ ମିନିଷ୍ଟରରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

ଚାଲ, ଚରିତ୍ର ଏବଂ ଚେହେରା ଲଢେଇରେ ଜିତିଥିବା ନେତା

୨୦୧୪ରେ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ରଘୁବଂଶ ହାରିଥିଲେ ସତ । ହେଲେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ସବୁ ଦଳରେ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ରହିଥିଲେ । ଚାଟୁକାରିତା ଅପେକ୍ଷା ସ୍ପଷ୍ଟବାଦିତା ଥିଲା ତାଙ୍କର ପସନ୍ଦ । ଆଉ ଖାସ୍ ଏଇଥିପାଇଁ ତ ସେ ଥିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନସ୍ପଦ ।