ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ମାତ୍ର ୧୦୦ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ବହୁତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପାକିସ୍ତାନର ୧୧ଟି ବାୟୁସେନା ଘାଟିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧବିରତି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଯଦିଓ ଏହି ବିବାଦ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶାନ୍ତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେ ପାକିସ୍ତାନର ଅତୀତ ରେକର୍ଡ ଉପରେ ନଜର ପକାଇବା, ତେବେ ସେ ତାର ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ।
ଯେକୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଲଢ଼ାଯାଏ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ କୂଟନୈତିକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼ାଯାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯଦି ଭାରତ ଆଉ ଏକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫସିଯାଏ, ତେବେ କୂଟନୀତି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଏଥିପାଇଁ ଭାରତକୁ ଏହାର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯଦି କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ କେଉଁ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ?
ଚୀନ୍: ପାକିସ୍ତାନ ପରେ, ଚୀନ୍ ଏସିଆରେ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ। ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ, ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସୀମାକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବିବାଦ ରହିଛି। କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଡୋକଲାମରେ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ତଥାପି, ଉଭୟ ଦେଶ ନିରନ୍ତର ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଯଦି ଆମେ ଚୀନର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ଏହା ସର୍ବଦା ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି। ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କଲା, ସେତେବେଳେ ଚୀନ ହିଁ ପ୍ରଥମେ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଚୀନ୍ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ମାଳଦ୍ୱୀପ: ମାଳଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଭଲ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଦେଖିଲେ, ମାଳଦ୍ୱୀପର ଚୀନ୍ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ପ୍ରକୃତରେ, ମହମ୍ମଦ ମୁଇଜୁଙ୍କ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପରେ ଭାରତ ଏବଂ ମାଳଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ମହମ୍ମଦ ମୁଇଜୁ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇ ମାଳଦ୍ୱୀପରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ, ତେଣୁ ଯଦି ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ମାଳଦ୍ୱୀପ ଏହାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଇପାରିବ।
ଶ୍ରୀଲଙ୍କା: ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଅନେକ ସମୟରେ, ଭାରତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଛି। ତଥାପି, ଏହି ଦେଶ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତାର ଶିକାର ହୋଇଛି, ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ଖରାପରୁ ଖରାପ ହୋଇଗଲାଣି। ଯଦି ଭାରତ କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହୁଏ, ତେବେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏହାର ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସ୍ଥିତିରେ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଏହି ଦେଶ ଭାରତକୁ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଦେଶ ନିରପେକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବ।
ନେପାଳ: ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ପରି, ନେପାଳ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦେଶ ଯାହାର ଭାରତ ସହିତ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ରହିଆସିଛନ୍ତି। ନେପାଳ କୂଟନୈତିକ ଭାବରେ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରିବ। ତଥାପି, ଏହି ଦେଶ ସାମରିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା ସ୍ଥିତିରେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ଭାରତ ଉପରେ ହୋଇଥିଲା , ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ନେପାଳ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ନିନ୍ଦା କରି ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା।
ଭୂଟାନ: ଭୂଟାନ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଦେଶ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଏହି ଦେଶ ଭାରତକୁ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇପାରିବ। ସାମରିକ ସହାୟତା ସମ୍ପର୍କରେ, ଭାରତ ନିଜେ ଭୂଟାନର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ ଆସୁଛି।
ଆଫଗାନିସ୍ତାନ: ତାଲିବାନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା। ଏହି ଦେଶ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭାରତର ସହଯୋଗୀ ହୋଇଆସିଛି। ତଥାପି, ତାଲିବାନ ଦଖଲ ପରେ, ଭାରତ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରାୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ତଥାପି, ପୁଣିଥରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ତାଲିବାନର ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ତାଲିବାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ଦେଶ ଭାରତକୁ ବହୁତ ସୁବିଧା ଦେଇପାରିବ। ପ୍ରକୃତରେ, ତାଲିବାନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଛି। ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ତାଲିବାନର ବଢ଼ୁଥିବା ଶତ୍ରୁତା ଭାରତ ପାଇଁ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ।
ବାଂଲାଦେଶ: ଏହି ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଭାରତର ଏକ ସହଯୋଗୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଆସିଛି। ଶେଖ ହସିନାଙ୍କ ସରକାର ସମୟରେ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଭଲ ପଡ଼ୋଶୀର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାଂଲାଦେଶରେ ବିଦ୍ରୋହ ପରେ, ୟୁନୁସ୍ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ସେହି ସମୟରେ, ଏଠାକାର କାମଚଳା ସରକାର ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଉନ୍ନତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତା ଭାରତ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ।
