ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ବନ୍ଧୁ ଆଉ ବନ୍ଧୁ ରହିଲା ନାହିଁ …ଏହି ଲାଇନ ଏବେ ତୁର୍କୀ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଲାଇନ୍ । କାରଣ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଖୋଲିଯାଇଛି ତୁର୍କୀର ଅସଲ ମୁଖା । ଯେଉଁ ଭାରତ ଦିନେ ତୁର୍କୀର ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦୂତ ସାଜିଥିଲା ସେହି ତୁର୍କୀ ଏବେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ପାଲଟିଛି । ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ଗନ୍ତାଘର ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇ ଭାରତକୁ ଧୋକା ଦେଇଛି । ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ତୁର୍କୀକୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ । କାହିଁକି ଭାରତକୁ ଧୋକା ଦେଲା ତୁର୍କୀ ? ସମସ୍ତେ ପାକିସ୍ତାନର ହାତ ଛାଡି ଦେଇଥିବା ବେଳେ କାହିଁକି ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଛିଡା ହେଇଛି ତୁର୍କୀ ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା .,.
୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଭୂମିକମ୍ପରେ ତରିଉଠିଥିଲା ତୁର୍କୀ ସେହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢାଇଥିଲା ଭାରତ । ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତ ସ୍ପତନ୍ତ୍ର ବିମାନ ପଠାଇଥିଲା । ଯାହାର ନାଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଅପରେସନ ଦୋସ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେହି ଘଟଣାର ପ୍ରାୟ ୨ବର୍ଷ ପରେ ଭାରତ ପିଠିରେ ଛୁରୀ ଭୁସିଲା ତୁର୍କୀ । ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ନିପାତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର ବିପକ୍ଷରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସାହଯ୍ୟ କରୁଛି ତୁର୍କୀ । ଭାରତର ବନ୍ଧୁତାକୁ ଖାତିର ନକରି, ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ ଜାରି ରଖିଲା। ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ସେହି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା। ତେବେ ତୁର୍କୀ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ ନ କରିବାର କାରଣ କଣ ? ବାସ୍ତବରେ ସତ ହେଉଛି କି ଚୀନ୍ ଏବଂ ରୁଷ ସହିତ ତୁର୍କୀର ସମ୍ପର୍କ । ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଉଛୁଳୁଛି ତୁର୍କୀ । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କେମିତି ଏବଂ କାହିଁକି ..
ଚୀନ୍-ରୁଷର ଶକ୍ତିରେ ବଳବାନ୍ ତୁର୍କୀ
୧. ତୁର୍କୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚୀନ୍ ଏବଂ ରୁଷର ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେଉଛି। କାରଣ ଏହି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ସହିତ ଏହାର ଭଲ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି । ତୁର୍କୀ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ରୁଷ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସେ ଏହାକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଆମଦାନୀ କରେ । ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ତୁର୍କୀ ରୁଷରୁ ପ୍ରାୟ ୯୪ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ରପ୍ତାନି କରିଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ରୁଷରୁ ଅନେକ ଜିନିଷ କିଣି ସାରିଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ, ରୁଷରୁ S-400 କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅର୍ଡର କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ଯଦି ଆମେ ଚୀନ୍ ସହିତ ଏହାର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହେବା, ତେବେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛି। ଚୀନ୍ର EV କାର୍ କମ୍ପାନୀ BYD ଗତ ବର୍ଷ ତୁର୍କୀରେ ଏହାର କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୮.୫ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ନିବେଶ କରିଥିଲା।
୨. ଭାରତ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ହ୍ରାସ
ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସହିତ ଉନ୍ନତ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ଭାରତ ସହିତ ତୁର୍କୀର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ନଥିବାରୁ ଭାରତ ବଦଳରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଇପାରେ । ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଭାରତ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଭାରତ ତାର ମୋଟ ରପ୍ତାନିର ମାତ୍ର ୧.୫ ପ୍ରତିଶତ ତୁର୍କୀକୁ ରପ୍ତାନି କରିଥାଏ । ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୩-୨୪ ବର୍ଷରେ ଭାରତ ତୁର୍କୀକୁ ପ୍ରାୟ ୬୫ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରିଥିଲା। ୨୦୨୪-୨୫ ବର୍ଷରେ ଏହା ୪୪ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତର ରପ୍ତାନିରେ ତୁର୍କୀର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ବହୁତ କମ୍। ଭାରତ ତାର ମୋଟ ଆମଦାନୀର ମାତ୍ର ୦.୫ ପ୍ରତିଶତ ତୁର୍କୀରୁ ଆମଦାନୀ କରେ। ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସେତେଟା ଭଲ ନାହିଁ ।
ଭାରତ ଟାର୍ଗେଟରେ ତୁର୍କୀ
ଭାରତ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ସୁଦୃଢ ନଥାଇପାରେ କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତର କିଛି ପଦକ୍ଷେପରେ ତୁର୍କୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଭାରତ ତୁର୍କୀର ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ କଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ ..
୧) ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ
ଭାରତ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ବାଣିଜ୍ୟ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଭାରତ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷିଦ୍ଧ କରେ, ତେବେ ତୁର୍କୀକୁ ବହୁତ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡିବ। କାରଣ ଭାରତ ପାଖରେ ତୁର୍କୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ବାଣିଜ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ଅଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ଆମେ ଆମଦାନୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା, ଭାରତ ଅଧିକାଂଶ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ଅଟୋମୋବାଇଲ ପାର୍ଟସ୍ ତୁର୍କୀରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ନିଷେଧ ପରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଜାପାନ ଭଳି ଦେଶରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ ଆମଦାନୀ କରିପାରିବେ। କାରଣ ଉଭୟ ଦେଶ ସହିତ ଭାରତର ଭଲ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
୨) ତୁର୍କୀକୁ ବୟକଟ୍
ଯେବେଠାରୁ ଏହି ଖବର ଆସିଛି ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାରେ ତୁର୍କୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି। ସେବେଠାରୁ, ଦେଶର ବଡ଼ ବଡ଼ ତାରକାମାନେ ତୁର୍କୀକୁ ବୟକଟ କରିବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ମେକ୍ ମାଇ ଟ୍ରିପ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରୁ ତୁର୍କିକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ବିମାନ ବାତିଲ କରିଛନ୍ତି। ଗତ ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ତୁର୍କୀ-ଆଜରବାଇଜାନ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ବିମାନ ବାତିଲକରଣ ୨୫୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସେହି ସମୟରେ, ଯଦି ତୁର୍କିର ବୟକଟ ଏହିପରି ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହାକୁ ପରିଣାମ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡିବ। କାରଣ ଭାରତରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ତୁର୍କୀ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଏହାର GDPର ପ୍ରାୟ ୧୨ ଭାରତରୁ ତୁର୍କୀ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯଦି ତୁର୍କୀର ବୟକଟ ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ।
୩) ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଘେରାବନ୍ଦୀ
ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁର୍କୀକୁ କୋଣଠେସା କରିବା ସହିତ, ଭାରତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ତୁର୍କୀକୁ କୋଣଠେସା କରିପାରିବ। ଯେପରି ତୁର୍କୀରେ ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଭାରତ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜାତିସଂଘରେ ତୁର୍କୀକୁ ଘେରାବନ୍ଦୀ କରିପାରିବ। ଏହା ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱସନୀୟତାକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ଭାରତ ବ୍ରିକ୍ସ, G20ରେ ତୁର୍କୀକୁ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରିପାରିବ। ଏହା ତାଙ୍କ ନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇପାରେ। ଏହା ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରିପାରିବ କାରଣ ଏହା ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ତୁର୍କୀ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଏକା ହୋଇଯିବ ।
