ଭୁବନେଶ୍ୱର: ‘ଆମ ସମାଧାନ ପ୍ରକୃତିରେ ଅଛି’, ଏହି ସ୍ଲୋଗାନ୍ ସହ ଆଜି ପାଳିତ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ଜୈବବିବିଧତା ଦିବସ । ଜାତିସଂଘ ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି ସଂସ୍ଥା (UN-FAO) ଅନୁସାରେ, ବିଗତ ୧୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ କିସମର ଶସ୍ୟ କୃଷକର କ୍ଷେତରୁ ଗାଏବ ହୋଇଯାଇଛି । ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଚାଷ ହେଉଥିବା ୬ ହଜାର ପ୍ରକାର ଉଦ୍ଭିଦଙ୍କ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ମୋଟ ଫସଲର ୬୬ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ୯ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରଜାତିରୁ ମିଳିଥାଏ । ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ମାଛ ଲୋପ ପାଇଗଲେଣି ଓ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସେମାନଙ୍କ ସୀମାରେ ପହଂଚିଗଲେଣି । ଜୈବବିବିଧତା ହାନିର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଉଭୟ ପାରମ୍ପାରିକ ଓ ଆଧୁନିକ ଔଷଧର ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ନୂଆ ଔଷଧ ଆବିଷ୍କାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡୁଛି ।
ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଆମ ଦେଶର ପରମ୍ପରା, ଐତିହ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି । ୬୨ଟି ଜନଜାତି ସହ ବସବାସ ଓଡ଼ିଶା ଏଭଳି ବିବିଧତାର ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ । ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କୃଷି-ଜୈବବିବିଧତାର ରକ୍ଷକ ଅଟନ୍ତି । ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ଚାଷପ୍ରଣାଳୀ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ କମାଉଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛନ୍ତି ।
ଜାତିସଂଘ ଆହ୍ୱାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଓ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର କୃଷି,ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତାର ଉତ୍ସବ ମନାଇ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସମ୍ଭବତଃ ଦେଶରେ କୃଷି ପରିବେଷ ଓ ଜୈବବିବିଧତା ଉପରେ ଏକ ସମିତି ଗଠନ କରାଯାଇଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ମନିଶ ଅଗ୍ରୱାଲ । ଏହି ସମିତିକୁ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଓ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ,ମାଲକାନଗିରି ଏକ ଜନଜାତି ବହୁଳ ଜିଲ୍ଲା ଯାହା କୋୟା,ବଣ୍ଡା,ଗଡବା,ଦୁରୱା,କୋଣ୍ଡାରେଡିସ ଓ ଅନ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ।
ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଏ ଦିଗରେ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଛେଳି ପ୍ରଜଜନ ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲାରେ ପଞ୍ଜିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରାୟତଃ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି । SPPIF ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁକୁଡ଼ା ଚାଷ ଉପରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉଛି । ମାଲକାନଗିରି ଚାଉଳରେ ମରୁଡ଼ି ସହନଶୀଳତା ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଏହା ବେଶ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସ୍ୱାଭିମାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ହେଉଥିବା ହଳଦୀକୁ ସବୁଠି ପରିଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଜିଆଇ ଟ୍ୟାଗ ଆବେଦନ କରାଯାଇଛି । ନମୁନା ମଧ୍ୟ ଟେଷ୍ଟିଂ ପାଇଁ ପଠାଯାଇଛି । ଆଦିବାସୀ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷି ବିବିଧତାର ପ୍ରଚାର ସହ ସଶକ୍ତକରଣ ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶୁଛନ୍ତି । ଜୈବ ବିବିଧତା ଓ ଓଡ଼ିଶା ଜୈବ ବିବିଧତା ଆଇନ ୨୦୧୨ ଅନୁଯାୟୀ ପିଆରଆଇ ମେମ୍ବର ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି ।
ଗଠିତ କମିଟି କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଓ କୃଷି ଜୈବବିବିଧତାର ନିମ୍ନ ପଏଣ୍ଟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବ-
୧) ସଂସ୍କୃତି ଓ କୃଷି ଭିତରେ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପଦାୟର ସମ୍ପର୍କକୁ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ କରାଯିବ ।
୨) ହଳଦୀ ଓ ମୋଟୁ ଅଞ୍ଚଳର ଗାଈଗୋରୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ବୃକ୍ଷ ସଂରକ୍ଷଣ ସହ ପଶୁ ଜୈବବିବିଧତା ନେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ କରାଯିବ ।
୩) ସ୍ୱାଭିମାନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଫୋକସ କରି ଜୈବ ବିବିଧତା କମିଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଜୈବ ବିବିଧତା ସହ ଜୀବିକା ନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବାକୁ ଯୋଜନା ଓ ପରିଚାଳନା ପ୍ରତି ସ୍ତରରେ ହେବ ।
୪) ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଫସଲ ସହ ଇଣ୍ଟର କ୍ରପିଂ ଏବଂ ପଲି କ୍ରପିଂ ଉପରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ କରାଯିବ ।
୫) ଆଦିବାସୀ ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ, ଚାଷରେ ପରିବେଶକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ପିଏଲଏ ଓ ଫାର୍ମର ଫିଲ୍ଡ ସ୍କୁଲ/ରିଅର ଫିଲ୍ଡ ସ୍କୁଲ/ ଫିସ୍ ଫିଲ୍ଡ ସ୍କୁଲରେ ତାଲିମ୍ ଦିଆଯିବ ।
୬) କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ କୃଷି ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସଂସ୍ଥା, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ କୃଷକ ସଂଗଠନ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରାଯିବ ।
ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଦିଆଯିବ । ଏହାଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ ଜନଜାତି ସଂସ୍କୃତିର ଦସ୍ତାବିଜୀକରଣ ହୋଇପାରିବ । ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜୈବ ବିବିଧତା ଆଧାରିତ ଜୀବିକାର ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ଏହା ସହାୟକ ସିଦ୍ଧ ହେବ ।
କେତେବେଳେ କାହାର, କେଉଁଠାରେ, କିପରି ସମୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ତାହା କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ । ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହେତୁ ଫୁଟ୍ପାଥ୍ରେ ଭିଖାରୀଙ୍କ ସହ ବସୁଥିବା ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଯୁବକ ପ୍ରତିଦିନ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ, ସେ ହିଁ ଆଜି ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଯୁବତୀ ହେଉଛନ୍ତି ନୀଲମ୍ । ସାମାଜିକ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବଦଳାଇବା ଭଳି ଏହି ବିବାହ ବିଷୟରେ ଯିଏ ବି ଶୁଣିଲା ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକଟ କଲା ।
