ଭୁବନେଶ୍ବର: ଲୋକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ହେଉଛି। ଦେଶ ପ୍ରଗତି କରୁଛି। ତଥାପି ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚକାଙ୍କ ରିପୋର୍ଟରେ ତଳକୁ ଖସୁଛି ଭାରତ। ଯୁଏନ୍‌ଡିପି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ୧୯୩ ଦେଶ ଭିତରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ୧୩୪ ତମ ସ୍ଥାନରେ। ଏପରିକି ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ବାଂଲାଦେଶ ଓ ଭୁଟାନ ଭଳି ଛୋଟ ଦେଶଠାରୁ ବି ତଳେ ରହିଛି ଭାରତ । ସମୀକ୍ଷକଙ୍କ ମତ, ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖି ଯୋଜନା ହୋଇପାରୁନି କିମ୍ବା ସବୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଯୋଜନାର ସୁଫଳ ପହଞ୍ଚିପାରୁନି।

ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚକାଙ୍କରେ ଭାରତ ତଳଆଡ଼ୁ ୧୩୪ ତମ ସ୍ଥାନରେ। ୟୁଏନ୍‌ଡିପିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଏ ରିପୋର୍ଟ। ଏପରିକି ବାଂଲାଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଭୁଟାନ ଭଳି ଦେଶଠାରୁ ତଳେ ରହିଛି ଭାରତ। ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି, ଦେଶରେ ଲୋକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପିଛା ଆୟ ବଢ଼ିଛି । ଜୀବନଧାରଣ ମାନରେ ଉନ୍ନତି ଆସିଛି ।

ସୁଦୃଢ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଗୁଁ ଲୋକଙ୍କ ଆୟୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରିଛି। ସ୍କୁଲ ଡ୍ରପ୍‌ ଆଉଟ ହାର କମୁଛି, ହେଲେ ଲୋକଙ୍କ ସାମଗ୍ରୀକ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେତେଟା ଉପଲବ୍ଧି ହୋଇପାରିନି। ତେବେ କାହିଁକି ଓ କଣ ପାଇଁ ଦେଶର ଏ ସ୍ଥିତି ?। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଭାରତ ସହିତ ତୁଳନା କରିବା ଠିକ୍‌ ହେବନି । ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୪୦ କୋଟି ଥିବାବେଳେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ବାଂଲାଦେଶ ଭଳି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ଭାରତର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ରାଜ୍ୟର ଜନସଂଖ୍ୟା ସହିତ ସମାନ । ଦେଶର ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦେଖି ଯଦି ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ ହେଉନି କିମ୍ବା ସବୁ ଯୋଜନା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ସଠିକ୍‌ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିପାରୁନି ତାହେଲେ ମାନବ ବିକାଶ ଗତି ମନ୍ଥର ହେବ ।

ଭାରତରେ ଧନୀ ଓ ଗରିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାରତମ୍ୟ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି। ଏଥିପାଇଁ ୟୁଏନ୍‌ଡିପି ତାର ରିପୋର୍ଟରେ ଏହି ତାରତମ୍ୟକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି ।ଶିକ୍ଷା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ମୁଣ୍ଡ ପିଛା ଆୟ ପରି ୩ଟି ମାନଦଣ୍ଡକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଛି । ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣ ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ପାଇଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯେତିକି ଫୋକସ୍‌ କରିବା କଥା ସେପରି କରିପାରିନାହାନ୍ତି । ୟୁଏନ୍‌ଡିପି ରିପୋର୍ଟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟକୁ ଆଧାର କରି ଜାତିସଂଘକୁ ରିପୋର୍ଟ କରିଥାନ୍ତି।

ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚକାଙ୍କ ଉପରକୁ ଉଠିବାକୁ ହେଲେ ଭାରତକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏତେବଡ଼ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବିବିଧତା ଭିତରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ, ଜୀବନଶୈଳୀ ଅଲଗା। ସେସବୁକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚକାଙ୍କରେ ଦେଶ ଆହୁରି ଉନ୍ନୀତ ହୋଇପାରିବ।