ଲକ୍ଷ୍ନୌ: ବହୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ୍ ଢାଞ୍ଚା ଭଙ୍ଗା ଯିବା ଘଟଣାର ଆଜି ଆସିବ ରାୟ। ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିବେ ଲକ୍ଷ୍ନୌର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋର୍ଟ । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପଡିରହିଥିବା ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ଉପରେ ରହିଛି ଦେଶବାସୀଙ୍କ ନଜର । ମାମଲାରେ ବିଜେପିର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଲାଲକୃଷ୍ଣ ଆଡଭାନୀ, ଉମା ଭାରତୀ, କଲ୍ୟାଣ ସିଂହ, ମୁରଲି ମନହୋର ଯୋଶୀଙ୍କ ସମେତ ୩୨ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି ।

କୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ବେଳେ ସମସ୍ତ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି । ତେବେ ଆଜି କୋର୍ଟରେ ଆଡଭାନୀ ଓ ଯୋଶୀ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି । ଅଭିଯୁକ୍ତ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ୫ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ହୋଇପାରେ ।  ୧୯୯୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ୍ ବିବାଦୀୟ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଭଙ୍ଗା ଯାଇଥିଲା ।  ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ନେତାଏ ଉସୁକାଇବା ଫଳରେ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗାଯାଇଥିଲା ।  ମାମଲାରେ ୩୫୧ ଜଣ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ହାଜର କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ୬୦୦ ଦସ୍ତାବିଜ୍ କୋର୍ଟକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ପ୍ରମାଣ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଆଧାରରେ ଆଜି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିବେ କୋର୍ଟ ।

ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ବିଧ୍ୱଂସ ମାମଲାରେ ଜାଣନ୍ତୁ ୧୦ଟି ଖାସ କଥା-

୧. ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ବିଧ୍ୱଂସ ମାମଲାରେ ଟ୍ରାଏଲ କରୁଥିବା ସ୍ପେଶାଲ ଜଜ୍ ଏସ୍ କେ ଯାଦବ ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଅବରସର ନେଇଥାନ୍ତେ । କିନ୍ତୁ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଏହା ଉପରେ ରୋକ ଲଗେଇ ଦେଲେ । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି ।

୨. ଆଦେଶ ମୁତାବକ ୟୁପି ସରକାର ନୋଟିଭିକେସନ ଜାରି କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବାବ୍ରି ମଦସଜିଦ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇଦେଲେ । ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ବିଚାରପତି ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଦାବି କରିଥିଲେ । ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ୟୁପି ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ।

୩. ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଭାଙ୍ଗିବା ମାମଲାରେ ୨୮ ବର୍ଷ ପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଏହି ମାମଲାର ସମାଧାନ ଏବଂ ରାୟ ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ ଏହା ହେଉଛି ଶେଷ ତାରିଖ । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ସମୟସୀମା ସ୍ଥିର କଲେ, ଏହା ପରେ  ଏହି ଦୀର୍ଘ ଦିନର ମକଦ୍ଦମା ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲା ।

୪. ୨୦୧୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମାମଲାର ସମାଧାନ କରି ଏହି ରାୟ ଶୁଣାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହା ପରେ ତିନିଥର ସମୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷ ତାରିଖ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା । ଯଦି ଆମେ ଏହି ମାମଲାକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ଘଟଣାର ପ୍ରଥମ FIR ନମ୍ବର ୧୯୭ ସେହି ଦିନ ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୨ ରେ ଶ୍ରୀ ରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ସଦର ଭୈଜାଦାର ପୋଲିସ ଥାନାର ଥାନା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ନାଥ ଶୁକ୍ଲା ଦାଖଲ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ FIR ନମ୍ବର ୧୯୮ ରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ଗଙ୍ଗା ପ୍ରସାଦ ତିୱାରୀ କରିଥିଲେ ।

୫. ବିଭିନ୍ନ ତାରିଖରେ ଏହି ମାମଲାରେ ମୋଟ ୪୯ ଟି ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ସିବିଆଇକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୩ରେ, ସିବିଆଇ ୪୦ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରଥମ ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଏବଂ ୧୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୬ରେ ଅନ୍ୟ ୯ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଦାଖଲ କରିଥିଲା । ୨୮ ବର୍ଷରେ ୧୭ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ବାକି ଥିବା ୩୨ ଅଭିଯୁକ୍ତ ରହିଛନ୍ତି ଯାହାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆସିବା ବାକି ରହିଛି ।

୬. ହାଇ ପ୍ରୋଫାଇଲ ମାମଲା ଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବିଚାରାଧୀନ ରହିଥାଏ । ଅଭିଯୁକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରରେ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତର ଆଦେଶ ଏବଂ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା କାରଣରେ ମୁଖ୍ୟ ମାମଲାର ଶୁଣାଣିରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିଲା ।

୭. ଅଭିଯୁକ୍ତ ମୋରେସର ସାୱେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରି ସିବିଆଇରେ ମାମଲା ଦାଖଲ କରିବାକୁ ବିଜ୍ଞପ୍ତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଥିଲେ। ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ୨୦୦୧ ରେ ଆସିଥିଲା ​​ଯାହା ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆବେଦନ ବିଚାରାଧୀନ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତିକୁ ସଛିକ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଅଭିଯୋଗ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ହାଇକୋର୍ଟର କବାଟ ବାଡେଇଥିଲେ।

୮. ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମାମଲା ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ଚାଲିଥିଲା। ବରିଷ୍ଠ ବିଜେପି ନେତା ଏଲ.କେ ଆଡଭାନୀ, ମୁରଲୀ ମନୋହର ଯୋଶୀଙ୍କ ସମେତ ଆଠ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାୟ ବରେଲି କୋର୍ଟରେ ଏବଂ ବାକି ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ଲକ୍ଷ୍ନୌ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋର୍ଟରେ ଚାଲିଥିଲା । ରାୟ ବରେଲିରେ ବିଚାର ଚାଲିଥିବା ୮ଜଣ ନେତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଅଭିଯୋଗ ହୋଇନାହିଁ ।

୯.  ଏହି ଷଡଯନ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାକୁ ସିବିଆଇକୁ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଆଇନଗତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୭ ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ୩୦ ମେ ୨୦୧୭ ରେ ଅଯୋଧ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋର୍ଟ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ରଚନା କରିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମିଳିତ ଚାର୍ଜସିଟ ମୁତାବକ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

୧୦. ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପୂର୍ବରୁ, ଯେଉଁ ଆଦେଶ ମାମଲାର ଗତିକୁ ଦୃତ କରିଦେଇଥିଲା ତାହା ଥିଲା ଆହ୍ଲାହାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟର ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ  । ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ରାୟବରେଲୀର ମକୋଦ୍ଦମାର ସାପ୍ତାହିତ ଶୁଣାଣିର ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ଗତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦୈନିକ ଶୁଣାଣି ଆଦେଶରୁ ଆସିଛି । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମାମଲା ସମାଧାନ ହୋଇପାରି ନଥିଲା ଏବଂ ଶୁଣାଣି କରୁଥିବା ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମୟସୀମାକୁ ତିନିଥର ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । ୧୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୯ରେ ଏହାକୁ ୯ ମାସ ପାଇଁ, ମେ ୮ ୨୦୨୦ରେ ୯ ମାସ ପାଇଁ ବଢ଼ାଇ ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୦ ରେ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଏକ ମାସ ପାଇଁ ସମୟ ବଢ଼ାଇ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା ।