ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ଅନ୍ୟ ଛାଇରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଲମ୍ଫ ମାରିଛି ମିତ୍ର ଦେଶର ଶତ୍ରୁ ନିକଟକୁ । ଆଜ୍ଞା ହଁ ଆମେରିକା କଥାରେ ଉଠବସ ହେଉଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଆମେରିକାର ବଡ଼ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦୀ ରୁଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବିସ୍ତାର କରୁଛି । ନିକଟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଫୈଜଲ ନିଆଜ ତିରମିଜି ମସ୍କୋରେ ଆମେରିକାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁଟିନଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ପାରସ୍ପରିକ ଲାଭଦାୟକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗ ରହିଛି। ତେବେ ଦୁଇ ଦେଶର ନିବିଡ଼ତା ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦ୍ବନ୍ଦରେ ପକାଇଦେଇଛି । ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ହଠାତ୍ ଏତେ ନିକଟତର କାହିଁକି ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ସେନେଇ ଚିନ୍ତାପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି ବୁଦ୍ଧିଜୀବି ।

ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠତା କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି?

ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରୁଷକୁ ନୂତନ ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅଂଶୀଦାର ଖୋଜିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ଏହି ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ, ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରାର ଅଭାବ ଏବଂ ମହଙ୍ଗା ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ବିଲ୍ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ ଉଭୟ ଦେଶର ଆବଶ୍ୟକତା କିଛିଟା ସମାନ ରହିଛି । ୨୦୨୩ରେ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରୁଷ ଅଶୋଧିତ ତୈଳକୁ ତାର ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବ। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୭୦ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ କରେ। ସମ୍ପ୍ରତି ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ଏକ ନୂତନ ତୈଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି  । ଚୀନ୍ କିମ୍ବା ଭାରତ ଭଳି ବଡ଼ ଦେଶ ତୁଳନାରେ ରୁଷରୁ ପାକିସ୍ତାନର ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବହୁତ କମ୍। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସାଂଘାଇ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ (SCO)ର ମଞ୍ଚରେ ମଧ୍ୟ ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ଭାରତ ପାଇଁ ଋଷ-ପାକିସ୍ତାନ ବନ୍ଧୁତା ମହଙ୍ଗା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ କି?

ଭାରତ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରୁଷର ଏକ ରଣନୈତିକ ସହଯୋଗୀ ହୋଇଆସିଛି, ବିଶେଷକରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ। ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଘନିଷ୍ଠତା ବିଷୟରେ ଭାରତର ଚିନ୍ତିତ ଯଦିଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ତଥାପି ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ରୁଷ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ତେବେ ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇପାରେ। ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର କଥା ଯେ ରୁଷ ଏବେ ବି ଭାରତକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଛି କିନ୍ତୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।

ପାକିସ୍ତାନ କ’ଣ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଉଛି?

ପାକିସ୍ତାନ ଆମେରିକା ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ଏବଂ ରୁଷଠାରୁ ଶସ୍ତା ଶକ୍ତି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ୱାଶିଂଟନରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଆମେରିକା ପୂର୍ବରୁ ରୁଷ ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ଲଗାଇସାରିଛି। ରୁଷ ତେଲ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ବଢ଼ୁଥିବା ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବଂ ମସ୍କୋ ସହିତ ଚୁକ୍ତିନାମା ଆମେରିକା ସହିତ ଏହାର ସମ୍ପର୍କକୁ ଖରାପ କରିପାରେ। ପୂର୍ବରୁ ପାକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କୀ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ସହିତ ମିଶି ଏକ ଇସଲାମିକ୍ ନାଟୋ ଭଳି ମେଣ୍ଟର ମୂଳଦୁଆ ମଧ୍ୟ ପକାଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଆମେରିକା ଆଦୌ ପସନ୍ଦ କରିବ ନାହିଁ।

ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ଏହି ରୁଷ-ପାକିସ୍ତାନ ସହଭାଗୀତା ନିକଟତର ଆବଶ୍ୟକତାରୁ ଜନ୍ମିତ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ଉଭୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ପାକିସ୍ତାନ ବାଣିଜ୍ୟ, ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସମର୍ଥନ ଉପରେ ଆମେରିକାର ବର୍ଦ୍ଧିତ କଟକଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ।