ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ : ଭାରତ ଆଇସିସି କ୍ରିକେଟ୍ ବିଶ୍ୱକପ୍ ୨୦୨୩ ଆୟୋଜନ କରୁଛି | ଅକ୍ଟୋବର ୫, ୨୦୨୩ ରୁ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ କ୍ରିକେଟ୍ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ପାଗଳ ହେବେ | ଲାଇଭ ମ୍ୟାଚ୍ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ କ୍ରିକେଟ୍ ପ୍ରଶଂସକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଟିକେଟ ବୁକ୍ କରିଥିବେ | ଯେଉଁମାନେ ଟିକେଟ ବୁକ୍ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରି କିପରି ବୁକ୍ କରିହେବ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁବେ | ଅଧିକାଂଶ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳୁଥିବା ଦେଶରେ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଭାରତରେ ଏହି ଖେଳ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ଭାବନା ଏକ ଭିନ୍ନ ସ୍ତରକୁ ଯାଇଛି | ୧୯୮୩ ର ବିଶ୍ୱକପ୍ ଟାଇଟଲ୍ ଜିତିବା ପରେ କ୍ରିକେଟ୍ ର ଯାଦୁ ଭାରତ ଏବଂ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଉପରେ ଏତେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ରିକେଟ୍ ବିଶେଷଜ୍ଞ ହୋଇଛନ୍ତି | କିନ୍ତୁ, ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି କ୍ରିକେଟ୍ ରେ ୩ ବଦଳରେ ୨ କିମ୍ବା ୪ଟି ଷ୍ଟମ୍ପ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ ? ସାଧାରଣତଃ କ୍ରିକେଟ୍ ସହିତ ଜଡିତ ଅନେକ ନିୟମ ଅଛି | ବୈଶୟିକ ବିକାଶ ସହିତ, ଅନେକ ନିୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି | କିନ୍ତୁ କ୍ରିକେଟ୍ ଆରମ୍ଭରୁ ସମାନ ଥିଲା | ଏହା ଆଦୌ ନୁହେଁ ଯେ କ୍ରିକେଟ୍ ରେ କେବଳ ୩ ଟି ଷ୍ଟମ୍ପ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ | ଏମିତି ଗୋଟିଏ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରିକେଟ୍ ରେ କେବଳ ୨ଟି ଷ୍ଟମ୍ପ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା | ତେବେ କ’ଣ ଏମିତି ହେଲା ଯେ ତିନୋଟି ଷ୍ଟମ୍ପର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ ହେଲା ଏବଂ ତୃତୀୟ ୱିକେଟ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଗଲା ? ଅନେକ ଲୋକ ଏହାର କାରଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ପିଚ୍ର ବ୍ୟାଟିଂ ଏବଂ ବୋଲିଂ ଶେଷରେ କେବଳ ତିନୋଟି ଷ୍ଟମ୍ପ କାହିଁକି ରଖାଯାଇଥାଏ ?
କିଏ ଏହି ନିୟମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ?
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ଯେ କ୍ରିକେଟ୍ ରେ ପିଚ୍ ର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ୩-୩ ଲେଖାଏ ଷ୍ଟମ୍ପର ଦୁଇଟି ସେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ | କିନ୍ତୁ, ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ନଥିଲା | ପୂର୍ବରୁ କ୍ରିକେଟ୍ କେବଳ ଦୁଇଟି ଷ୍ଟମ୍ପ୍ ସହିତ ଖେଳାଯାଉଥିଲା | କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ଦୁଇଟି ଷ୍ଟମ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ରଖାଯାଇଥିଲା | କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟରେ ଜଣାପଡିଲା ବଲ୍ ଟି ଦୁଇଟି ଷ୍ଟମ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଆଉଟ୍ ହୋଇଥିଲେବି ଜଣା ପଡେ ନାହିଁ | ଆଧୁନିକ ଧାରଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇଟି ବାହ୍ୟ ଷ୍ଟମ୍ପ୍ ଅଫ୍ ଏବଂ ଲେଗ୍ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ | ଏହି କାରଣ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ଷ୍ଟମ୍ପ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଯେତେବେଳେ ବଲଟି ଉଭୟ ମୁଣ୍ଡରେ ଷ୍ଟମ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ପେସ୍ ଦେଇ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଆଉଟ୍ ହୋଇଥିଲେ | ଏହି ତୃତୀୟ ୱିକେଟ୍ କୁ ମିଡିଲ୍ ଷ୍ଟମ୍ପ କୁହାଯାଏ | ୧୭୭୫ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ଷ୍ଟମ୍ପ୍ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା | ବାସ୍ତବରେ, ସେତେବେଳେ ଲମ୍ପି ଷ୍ଟିଭେନ୍ସ ଜନ୍ ସ୍ମଲ କ୍ରମାଗତ ତିନୋଟି ବଲ୍ ବୋଲିଂ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଅାଉଟ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଉଭୟ ଷ୍ଟମ୍ପ ଦେଇ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା | ଏହା ପରେ, ଏକ ତୃତୀୟ ଅର୍ଥାତ୍ ମଧ୍ୟମ ଷ୍ଟମ୍ପର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ ହେଲା |
କେତେ ପ୍ରକାରର ଷ୍ଟମ୍ପ ରଖାଯାଇପାରିବ ସେଠାରେ ?
ଅନେକ ପ୍ରକାରର କ୍ରିକେଟ୍ ଷ୍ଟମ୍ପ ଅଛି | ଅନେକ ପେସାଦାର କ୍ରିକେଟ୍ ପଡିଆ କାଠ ଷ୍ଟମ୍ପ ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛି | ଏଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତ ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ | କ୍ରିକେଟ୍ ରେ ମେଟାଲ୍ ଷ୍ଟମ୍ପ୍ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି | କଠିନ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକରେ ନିର୍ମିତ ଷ୍ଟମ୍ପଗୁଡିକ କ୍ରିକେଟ୍ ରେ ମଧ୍ୟ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି | ବର୍ତ୍ତମାନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର କ୍ରିକେଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ରେ ଏଲଇଡି ଷ୍ଟମ୍ପ ଏବଂ ଜାମିନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି | ଏଲଇଡି କ୍ରିକେଟ୍ ଷ୍ଟମ୍ପ କିମ୍ବା ଲାଇଟ୍ ଅପ୍ ଷ୍ଟମ୍ପ ହେଉଛି ଏକ ନୂଆ ଫର୍ମାଟ୍ | ପାରମ୍ପାରିକ କାଠ ଷ୍ଟମ୍ପ ଅପେକ୍ଷା ଏଗୁଡ଼ିକ ହାଲୁକା | ଏଗୁଡ଼ିକରେ ମାଇକ୍ରୋଫୋନ୍ ଏବଂ କ୍ୟାମେରାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଅଛି | ଏଲଇଡି ଷ୍ଟମ୍ପ ଅାସିବା ପରେ ଅମ୍ପାୟାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାଜନକ ହୋଇପାରିଛି | ବଲ୍ଟି ବେଲ୍ କିମ୍ବା ଷ୍ଟମ୍ପକୁ ଛୁଇଁବା ମାତ୍ରେ ଏଲଇଡି ଲାଇଟ୍ ଜଳୁଥିବାରୁ ସେମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସହଜ କରନ୍ତି |
ଷ୍ଟମ୍ପର ବ୍ୟବଧାନ ବିଷୟରେ ନିୟମ କ’ଣ ?
୩୦୦ ବର୍ଷର କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସରେ ୱିକେଟ୍ ର ଆକାର ଅନେକ ଥର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି | ଏହାର ପରିମାଣ ଏବଂ ଅବସ୍ଥାନ ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ରିକେଟ୍ ନିୟମରେ ନିୟମ ୮ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଛି | ନିୟମ ୮ ଅନୁଯାୟୀ, ୱିକେଟ୍ ରେ ତିନୋଟି ଷ୍ଟମ୍ପ ରହିବ, ଯାହା ୨୮ ଇଞ୍ଚ ଅର୍ଥାତ୍ ୭୧.୧୨ ସେମି ଉଚ୍ଚ ହେବ | ପ୍ରତ୍ୟେକ ଷ୍ଟମ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଦୂରତା ବଜାୟ ରହିବ | ସେମାନଙ୍କୁ ଏପରି ଭାବରେ ପୋତାଯିବ ଯେ ସେମାନେ ୯ ଇଞ୍ଚ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୨.୮୬ ସେମି ଚଉଡା ରହିବ | ଦୁଇଟି ଷ୍ଟମ୍ପକୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଗଭୀର ଖାଲରେ ରଖାଯିବ | ଏହି ବେଲ୍ ଗୁଡିକ ଅଧା ଇଞ୍ଚରୁ ଅଧିକ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ଯେପରିକି ଷ୍ଟମ୍ପ ଉପରେ ୧.୨୭ ସେମି | ବେଲ୍ ଲମ୍ବ ୪.୩୧ ଇଞ୍ଚ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୦.୯୫ ସେମି ହେବା ଉଚିତ୍ | ଉପର ଷ୍ଟମ୍ପର ବ୍ୟାସ ୧.୩୮ ଇଞ୍ଚରୁ କମ୍ ହେବ ନାହିଁ ଯଥା ୩.୫୦ ସେମି କିମ୍ବା ୧.୫ ଇଞ୍ଚରୁ ଅଧିକ ନୁହେଁ ଯଥା ୩.୮୧ ସେମି |
