ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାରେ ନୂଆ ଇତିହାସ ରଚିଲା ଏଲନ୍ ମସ୍କଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ସ୍ପେସ୍ଏକ୍ସ। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମହାକାଶରୁ ଫେରୁଥିବା ଷ୍ଟାରସିପ୍ର ଉପର ଭାଗକୁ ମଝି ଆକାଶରେ ଧରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି କମ୍ପାନୀ। ଟେକ୍ସାସ୍ର ଷ୍ଟାରବେସ୍ରେ ଥିବା ଲଞ୍ଚ୍ ଟାୱାରର ଦୁଇଟି ବିଶାଳ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବାହୁ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଧରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ନେଇ ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚା।
ସ୍ପେସ୍ଏକ୍ସର ଏହି ୪୦୭ ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଷ୍ଟାରସିପ୍ ଶୁକ୍ରବାର ଟେକ୍ସାସ୍ରୁ ମହାକାଶକୁ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ହୋଇଥିଲା। ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ପରେ ରକେଟ୍ର ଦୁଇଟି ଅଂଶ ଅଲଗା ହୋଇଥିଲା। ଉପର ଭାଗ ଷ୍ଟାରସିପ୍ ମହାକାଶକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ତଳ ଭାଗ ସୁପର ହେଭି ବୁଷ୍ଟର ଅଲଗା ହୋଇଥିଲା।
ମହାକାଶରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଷ୍ଟାରସିପ୍ ୨୬ଟି ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ୍ ଉପଗ୍ରହକୁ କକ୍ଷପଥରେ ଛାଡ଼ିଥିଲା। ଏହାପରେ ପ୍ରାୟ ୨୬୦ରୁ ୨୬୫ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ପୃଥିବୀକୁ ୧୪ ଥର ପରିକ୍ରମା କରିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ୨୨ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ମହାକାଶରେ ବିତାଇବା ପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଥିଲା ଏହି ମହାକାଶଯାନ।
ଫେରିବା ସମୟରେ ଷ୍ଟାରସିପ୍ର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ପ୍ରାୟ ୧୭ ହଜାର ମାଇଲ୍ ରହିଥିଲା। ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ତାପମାତ୍ରାକୁ ସହ୍ୟ କରିଥିଲା ଏହାର ହିଟ୍ ସିଲ୍ଡ। ଏହାପରେ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପୁଣି ଚାଲୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ରକେଟ୍ଟି ଲଞ୍ଚ୍ ଟାୱାର ଆଡ଼କୁ ଆସିଥିଲା। ଶେଷରେ ମେକାଜିଲା ନାମକ ଟାୱାରର ଦୁଇଟି ବିଶାଳ ବାହୁ ଏହାକୁ ମଝି ଆକାଶରେ ଧରି ନେଇଥିଲା।
ତେବେ ରକେଟ୍ର ଉଭୟ ଅଂଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ସ୍ପେସ୍ଏକ୍ସ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଆଂଶିକ ସଫଳତା ମିଳିଛି। ଉପର ଭାଗ ଷ୍ଟାରସିପ୍କୁ ସଫଳତାର ସହ ଧରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ତଳ ଭାଗ ସୁପର ହେଭି ବୁଷ୍ଟରରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଏହାର କିଛି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଆଗୁଆ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାରୁ ଏହାକୁ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ନେଇ ନଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା। ପରେ ମେକ୍ସିକୋ ଉପସାଗରରେ ଏହାର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ମିଳିଥିଲା।
ଏହି ସଫଳତା ସ୍ପେସ୍ଏକ୍ସର ରକେଟ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଯୋଜନାକୁ ନୂଆ ଶକ୍ତି ଦେଇଛି। ଷ୍ଟାରସିପ୍ର ହିଟ୍ ସିଲ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ତେବେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁନଃବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ କରିବାକୁ ଆହୁରି ପରୀକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ ରହିଛି।
କେବଳ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟାରସିପ୍ ଏକ ବଡ଼ ଆଶା। ନାସାର ଆର୍ଟେମିସ୍ ମିଶନ୍ରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠକୁ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କୁ ନେବା ପାଇଁ ଏହି ମହାକାଶଯାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଫ୍ଲୋରିଡାର କେନେଡି ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟରରୁ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟାରସିପ୍ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି।
ତେବେ ମହାକାଶରୁ ଫେରୁଥିବା ଏତେ ବଡ଼ ରକେଟ୍କୁ ମଝି ଆକାଶରେ ଧରିବାର ଏହି ସଫଳତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମହାକାଶ ଅଭିଯାନର ଚିତ୍ର ବଦଳାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
