ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ଆମେରିକାରେ ବିମାନ ଯାତ୍ରାକୁ ନେଇ ଦେଖାଦେଇଛି ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିଭ୍ରାଟ। ବିମାନ ଚଳାଚଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଆମେରିକାର ଫେଡେରାଲ୍ ଏଭିଏସନ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ FAAର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବା ପରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ। ହଠାତ୍ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟାହତ ହେବାରୁ ବିଭିନ୍ନ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଅଟକି ରହିଛି ବିମାନ। ରନୱେରେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ବିମାନ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ିଛି ଚିନ୍ତା ଓ ଅସନ୍ତୋଷ। ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଲମ୍ବା ଲାଇନ୍। କାହାର ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି ତ ଆଉ କାହାର ଉଡ଼ାଣ ବାତିଲ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିବା ଆଶା ନେଇ ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ଆସିଥିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଏହି ବିଭ୍ରାଟ କେବଳ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିନାହିଁ, ବରଂ ବିମାନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ସମୟସୂଚୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଚାପ।
ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ବିମାନ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ବିମାନ ଚାଳକ ଓ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଠିକ୍ ଯୋଗାଯୋଗ ନ ରହିଲେ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ଓ ଅବତରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଉଡ଼ାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଆମେରିକା ଭଳି ବିକଶିତ ଦେଶରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳର ଏତେ ବଡ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏଭଳି ବିଭ୍ରାଟ କାହିଁକି ଘଟିଲା? FAAର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତ୍ରୁଟିର ପ୍ରକୃତ କାରଣ କ’ଣ? ଏହା କୌଣସି ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ନା ଅନ୍ୟ କିଛି କାରଣ? ଏହାର ତଦନ୍ତ ପରେ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ ପ୍ରକୃତ ଚିତ୍ର। ତେବେ ଏହି ଘଟଣା ଆମେରିକାର ବିମାନ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ବୈଷୟିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା କରିଛି। ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ମନରେ ଏବେ ଗୋଟିଏ ଚିନ୍ତା—କେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବ ବିମାନ ଚଳାଚଳ? କେବେ ମିଳିବ ଏହି ଅଚଳାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି? ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର FAAର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ।
ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ, ଏଟିସି ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାରେ ସବୁ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ବନ୍ଦ। ସାରା ଦେଶରେ ଚାରି ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା। ଏହି କଟକଣା ଅନୁସାରେ ଭୂମିରେ ଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମିଳିନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଶହ ଶହ ବିମାନକୁ ଅନ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ପଠାଯାଇଥିବାରୁ ହଜାର ହଜାର ଯାତ୍ରୀ ବିଭିନ୍ନ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଫସି ରହିଥିଲେ। ୧୧ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଲକ୍ଷାଧିକ ଯାତ୍ରୀ ହଇରାଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ହୋମଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସିକ୍ୟୁରିଟି ସଚିବ ଏହି ବିଭ୍ରାଟ ପାଇଁ ପୁରୁଣା ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ (ATC) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପକୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି। ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଅସ୍ଵୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାରେ ୧୧ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ବିମାନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଫସି ରହିଥିଲେ। ଚାରି ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ FAA ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା କଟକଣା ହଟାଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସମୟ ଗତ ରାତି ୨ଟା ୨୪ ମିନିଟରୁ ଜାରି ହୋଇଥିଲା କଟକଣା । ପରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଛି।
