ପୁରୀ: ସମସ୍ତ ନୀତିକାନ୍ତି ପରେ ଶରଧାବାଲିରେ ଗଡ଼ିଲା ରଥ । ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଠାକୁର ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଟଣା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହାପରେ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥଟଣା ଚାଲିଛି । କିଛି ସମୟ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ।

ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଠାକୁର ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥଟଣା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ଭିତର ଭକ୍ତମାନେ ବଡ଼ ଠାକୁରଙ୍କ ତାଳଧ୍ବଜ ରଥକୁ ଆଗକୁ ଆଗକୁ ଟାଣି ନେଇଥିଲେ । ରଥ ଯାଇ ମାଉସୀ ମାଆ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଅଟକିଛି ।

ପଛରେ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଟାଣି ଟାଣି ଆଣୁଛନ୍ତି । ମାତା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ପଦଳନ ରଥ ମଧ୍ୟ ମାଉସୀ ମାଆ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି । ଏହାପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥ ଆସି ମାଉସୀ ଘର ମନ୍ଦିର ଆଗରେ ଲାଗିବ । ତିନି ଠାକୁର ଏଠାରେ ଅଟକିବାର କାରଣ ରହିଛି । ଏଠାରେ ତିନି ଦିଆଁ ମାଉସୀଙ୍କ ହାତ ତିଆରି ପୋଡ଼ପିଠା ଖାଇବା ପରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିବେ ।

ପ୍ରାୟ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମବେଦୀରେ ନୀତିକାନ୍ତି ସରିବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ପହଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା । ପ୍ରଥମେ ଚକ୍ରରାଜ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ହୋଇଥିଲା । ଏହାପରେ ବଡ଼ ଠାକୁର ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଶେଷରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ପହଣ୍ଡିରେ ଆସି ତାଳଧ୍ବଜ, ଦର୍ପଦଳନ ଏବଂ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇଥିଲେ । ରଥରେ ତିନିଠାକରୁଙ୍କ ନୀତିକାନ୍ତି ସରିବା ପରେ ଗଜପତି ମହାରାଜ ଛେରାପହଁରା କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି ରଥଟଣା ।

ପୁରୀ: ଶରଥାବାଲିରେ ପହଣ୍ଡି ସାରି ରଥାରୂଢ଼ ତିନି ଠାକରୁ । ନୀତିକାନ୍ତି ସାରିବା ପରେ ଗଜପତି ମହାରାଜ ଛେରାପହଁରା କରିଛନ୍ତି । ତିନିଠାକୁର ରଥାରୂଢ଼ ହେବା ପରେ ଶ୍ରୀନଅରରୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସେବକ ପାଟପଟୁଆରରେ ଆସି ଛେରାପହଁରା କରିଛନ୍ତି ।

ଗଜପତି ମହାରାଜ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଠାକୁର ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥକୁ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ନୀତିକାନ୍ତି ସାରିବା ପରେ ତାଳଧ୍ବଜ ରଥରେ ଛେରାପହଁରା କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଗଜପତି ମହାରାଜ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥକୁ ଯାଇ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଣତି ଜଣାଇବା ସହ ତାଙ୍କ ନୀତିକାନ୍ତି କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ଛେରାପହଁରା କରି ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥରେ ପହଞ୍ଚି ଥିଲେ । ସେଠାରେ ଛେରାପହଁରା କରିବା ପରେ ଗଜପତି ମହାରାଜ ଶ୍ରୀନଅରକୁ ଫେରି ଯାଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ରଥଟଣା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।

ପୁରୀ: ବିଶ୍ବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାର ଆଜି ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା । ନବଦିନାତ୍ମକ ଯାତ୍ରା ସାରି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରୁଛନ୍ତି ତିନି ଠାକୁର । ସକାଳୁ ସକାଳୁ ତିନି ଠାକରୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି ସୁରୁଖୁରରେ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ପହଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟର ଏକ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ହୋଇଥିଲା ।

ପ୍ରଥମେ ଚକ୍ରରାଜ ସୁଦର୍ଶନ ପହଣ୍ଡିରେ ଆସି ରଥରେ ବିରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ବଡ଼ ଠାକୁର ବଳଭର୍ଦ ପହଣ୍ଡିରେ ଆସି ତାଳଧ୍ବଜ ରଥରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇଥିଲେ । ବଡ଼ ଭାଇ ଆସିବା ପରେ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ମାତା ସୁଭଦ୍ରା ପହଣ୍ଡିରେ ଆସି ଦର୍ପଦଳନ ରଥରେ ବିରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ଭାଇ, ଭଉଣୀ ଆସି ସାରିଥିବା ବେଳେ କାଳିଆ ସାଆଁନ୍ତଙ୍କ ଆଗମନକୁ ଶ୍ରଧ୍ଧାଳୁ ଚାତକ ପରି ଅନାଇ ରହିଥିଲେ । ଏପଟେ ଭାଇ,ଭଉଣୀ ଆସି ସାରିଥିବାରୁ ଆଉ ଜନ୍ମବେଦୀରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମନ ଲାଗୁ ନଥିଲା । ଏପଟରେ ଭକ୍ତ ରଙ୍କୁଣାଙ୍କ କାନରେ ବାଜୁଥିଲା ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ବନୀ । ଯାହା ଶୁଣିବା ପରେ ଆଉ ରହି ପାରି ନଥିଲେ ମହାପ୍ରଭୁ । ତରତର ହୋଇ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି ଆସିଥିଲେ । ଟାହିଆ ଲଗାଇ ଝୁଲି ଝୁଲି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥରେ ବିରାଜମାନ ହୋଇଥିଲେ ବିଶ୍ବ ନିଆନ୍ତା ।

ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରାରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିଛି । ତିନି ଠାକୁରଙ୍କୁ ରଥରେ ଦେଖି କୋଟି ଜନ୍ମର ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ । ଘଣ୍ଟଘଣ୍ଟା, ହରିବୋଲ, ହୁଳହୁଳିରେ ଗଗନପବନ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହେଉଛି । ରଥ ଆଗରେ ହାତ ଟେକି ଦେଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ସମର୍ପି ଦେଉଛନ୍ତି ।

ଏପଟେ ପହଣ୍ଡି ସରିବା ପରେ ରଥାରୂଢ଼ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ନୀତିକାନ୍ତି କରାଯାଉଛି । ଜଗପତି ମହାରାଜ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ଖଡିକାରେ ତିନି ରଥରେ ଛେରାପହଁରା କରିବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା ।