ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ସାରା ବିଶ୍ବରେ ମସଲା ପ୍ରସ୍ତୁତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର। ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ କିସମର ମସଲାଜାତୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏଠାରୁ ବିଶ୍ବର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗକୁ ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ମସଲା ରପ୍ତାନି ହୋଇଥାଏ। ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁଳନାରେ ଭାରତ ମସଲା ରପ୍ତାନି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ସର୍ବାଧିକ ଆୟ କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ବିଗତ କିଛି ମାସ ହେଲା ଭାରତୀୟ ମସଲାକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବଜାରରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ବିଶେଷକରି ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ କେତେକ ମସଲା ବ୍ରାଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନ ଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ରହୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ନେଇ କେତେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାରତୀୟ ମସଲା ଆମଦାନୀ କରିବା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛନ୍ତି । ଏହିକ୍ରମରେ ଏବେ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାଣ୍ଡର ମସଲା ନମୁନା ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୨ ପ୍ରତିଶତ ମସଲାର ମାନ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମାନ ନିର୍ଦ୍ଦାରଣକାରୀ ପ୍ରାଧିକରଣ ବା ଫସାଇ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା ବେଳେ ଏହାର ତଥ୍ୟ ରଖିଛି ରଏଟର। ରଏଟର ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ପରୀକ୍ଷଣ ବେଳେ ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାଣ୍ଡ ମସଲାକୁ ମିଶାଯାଇ ଏହି ମିଶ୍ରିତ ମସଲାର ମାନ କ’ଣ ରହିଛି ତାହା ତର୍ଜମା କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷଣ ବେଳେ ଏହି ମସଲାର ମାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନ ଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ରଏଟର ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଅଧିକାର ଆଇନ ଆଧାରରେ ଗତ ମେ ’ ମାସରୁ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୪୦୫୪ଟି ମସଲାର ମାନ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୪୭୪ଟି ମସଲା ଦ୍ରବ୍ୟର ମାନ ଖାଦ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ମାନ ଠାରୁ ନିମ୍ନ ରହିଥିଲା। ଏହି ବିଷୟ ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ଫସାଇ ପକ୍ଷରୁ ସଂପୃକ୍ତ ବ୍ରାଣ୍ଡ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ରଏଟର ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଗତ ଏପ୍ରିଲରେ ହଂକଂରେ ଦୁଇଟି ବ୍ରାଣ୍ଡର ମସଲା ବିକ୍ରି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଅଧିକ ହାରରେ କୀଟନାଶକ ଅଂଶ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ବିପଦ ବଢାଇବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରି ହଂକଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ହଂକଂ ପରେ ଭାରତରୁ ମସଲା ଆମଦାନୀ କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ରିଟେନ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍କୁଶ ଲଗାଇଥିଲା ବେଳେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆମେରିକା, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମଧ୍ୟ ଏଭେରେଷ୍ଟ ଏବଂ ଏମଡିଏଚ୍ ଭଳି କେତେକ ମସଲା ବ୍ରାଣ୍ଡ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ବିଶେଷକରି ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିବା ମସଲାଗୁଡିକ ଉପରେ କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଫସାଇ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଏମଡିଏଚ୍ ଏବଂ ଏଭେରେଷ୍ଟ କମ୍ପାନୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟର ମାନକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମସଲା ଉପଯୋଗୀ। ଭାରତରେ ଦୁଇଟି ବ୍ରାଣ୍ଡର ମସଲା ଗ୍ରାହକ ମହଲରେ ବେଶ ଆଦୃତ ହୋଇପାରିଥିଲା ବେଳେ ୟୁରୋପ, ଏସିଆ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ଦୁଇଟି ବ୍ରାଣ୍ଡର ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ରହିଛି। ତେବେ ମସଲାର ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ତାହା ଉପରେ ପୁନଃ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବାକୁ ଏବେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆଯାଉଛି। ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବିଶ୍ବର ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁଳନାରେ ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥରେ ମସଲାର ବ୍ୟବହାର ସବୁଠୁ ଅଧିକ। ସେହି ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ସ୍ତରରେ ମସଲା କାରବାର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ। ଜିଅନ ମାର୍କେଟ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଅନୁଧ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ ୨୦୨୨ରେ ଭାରତରେ ମସଲା ବିକ୍ରି ପରିମାଣ ୧୦.୪୪ ବିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଥିଲା। ସେହିପରି ଏହି ବର୍ଷରେ ମସଲା ରପ୍ତାନି ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ୪.୪୬ ବିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଥିଲା।
ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ବଢୁଛି ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଉପାଦାନ
ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ କିସମର ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଏହା ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢାଉଛି। ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ର ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ମିଶ୍ରଣ ଆଗକୁ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେବାକୁ ଯାଉଥିବାରୁ ଫସାଇ ପକ୍ଷରୁ ଏହାର ନିରାକରଣ ଦିଗରେ ବିହିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରାଯାଉଛି। ଏହିକ୍ରମରେ ଫାସାଇ ପକ୍ଷରୁ ‘ ମାଇକ୍ରୋ ଆଣ୍ଡ ନାନୋ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆଜ୍ ଇମର୍ଜିଂ ଫୁଡ୍ କଣ୍ଟାମିନାଣ୍ଟସ୍’ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇ ଏହାକୁ ରୋକିବା ଦିଗରେ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। କୋଚିସ୍ଥିତ ଆଇସିଏଆର- ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଫିସରିଜ୍ ଟେକନୋଲୋଜି, ପିଲାନିସ୍ଥିତ ବିର୍ଲା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକନୋଲୋଜି ଆଣ୍ଡ ସାଇନ୍ସ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ନୌସ୍ଥିତ ସିଏସଆଇଆର୍-ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟକ୍ସିଲୋଜି ରିସର୍ଚ୍ଚ ପକ୍ଷରୁ ଏନେଇ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି।
