ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ କେବଳ ଚାଟିଂ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି। ତେବେ ଏହି ଲୋକପ୍ରିୟ ଆପ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସାଇବର ଠକମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଠକିବାର ନୂଆ ନୂଆ ଉପାୟ ଆପଣାଉଛନ୍ତି। ଏବେ ଏକ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମେସେଜ୍କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଛି। ଏଥିରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା କଟିଥିବା ଦର୍ଶାଇ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ‘NO’ ଲେଖି ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ କୁହାଯାଉଛି।
ହାଇଦ୍ରାବାଦ ପୋଲିସ ଏଭଳି ସାଇବର ଠକେଇକୁ ନେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଧରଣର ଠକେଇରେ ଜଣେ ଚାର୍ଟାର୍ଡ ଆକାଉଣ୍ଟାଣ୍ଟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ହରାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ହାଇଦ୍ରାବାଦ ପୋଲିସ କମିଶନର ଭି.ସି. ସଜ୍ଜନାର ମଧ୍ୟ ଅଜଣା ନମ୍ବରରୁ ଆସୁଥିବା ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମେସେଜ୍ ପ୍ରତି ସତର୍କ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ତେବେ କେବଳ ‘NO’ ଲେଖି ମେସେଜ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖାଲି ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ପଛରେ ଥିବା ଠକେଇର କୌଶଳ ବୁଝିବା ସହ ସତର୍କ ରହିବା ଜରୁରୀ।
କ’ଣ ଏହି ହ୍ୱାଟସଆପ୍ ‘NO’ ଠକେଇ?
ଏହି ପ୍ରକାରର ଠକେଇରେ ଠକମାନେ ଅଜଣା ନମ୍ବରରୁ ମେସେଜ୍ ପଠାଇ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ମେସେଜ୍ରେ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା କଟିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇପାରେ। ଯଦି ଆପଣ ଏହି କାରବାର କରିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ‘NO’ ଲେଖି ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ କୁହାଯାଏ।
ଏଭଳି ମେସେଜ୍ ଦେଖି ଅନେକ ଲୋକ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଇଦିଅନ୍ତି। ଠକମାନେ ଏହି ଭୟ ଓ ତରବରିଆ ମନୋଭାବର ସୁଯୋଗ ନେଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ, ବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ତଥ୍ୟ ହାସଲ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିପାରନ୍ତି।
ମନେ ରଖନ୍ତୁ: କେବଳ ଏକ ମେସେଜ୍ର ଉତ୍ତର ଦେବା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣତଃ ଫୋନ୍ ହ୍ୟାକ୍ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା କଟିଯାଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ମେସେଜ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଠକେଇର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରତି ସତର୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।
OTP ନ ଦେଲେ ବି କିପରି ଠକେଇ ହୋଇପାରେ?
ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ କେବଳ OTP କିମ୍ବା ପାସୱାର୍ଡ ଚୋରି କରି ଠକେଇ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ନକଲି ବ୍ୟାଙ୍କ ମେସେଜ୍, ଫିସିଂ ଲିଙ୍କ୍, ନକଲି ଆପ୍ ଏବଂ ଫୋନ୍ରେ କ୍ଷତିକାରକ ସଫ୍ଟୱେର୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ କରାଇବା ଭଳି କୌଶଳ ଆପଣାଇପାରନ୍ତି।
ନକଲି ଲିଙ୍କ୍: ଲିଙ୍କ୍ରେ କ୍ଲିକ୍ କରି ନକଲି ୱେବସାଇଟ୍ରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଦେଲେ ତାହା ଠକଙ୍କ ହାତକୁ ଯାଇପାରେ।
କ୍ଷତିକାରକ ଆପ୍: ଅଜଣା ଲିଙ୍କ୍ରୁ ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କଲେ ଫୋନ୍ର ତଥ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବିପଦରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ଛଳନାପୂର୍ଣ୍ଣ କଲ୍: ଠକମାନେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇ OTP, PIN କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ମାଗିପାରନ୍ତି।
ତେଣୁ ଅଜଣା ମେସେଜ୍ରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅନ୍ଧ ଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା କଟିଥିବା ମେସେଜ୍ ମିଳିଲେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଫିସିଆଲ୍ ଆପ୍ କିମ୍ବା ଅଧିକୃତ ଗ୍ରାହକ ସେବା ନମ୍ବର ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ହ୍ୱାଟସଆପ୍ ଠକେଇରୁ ବର୍ତ୍ତିବେ କିପରି?
ସାଇବର ଠକେଇରୁ ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତୁ।
ଅଜଣା ନମ୍ବରରୁ ଆସୁଥିବା ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମେସେଜ୍ର ଉତ୍ତର ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ତାହାର ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଅଜଣା ଲିଙ୍କ୍ରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏବଂ ସେଥିରୁ କୌଣସି ଆପ୍ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
କାହା ସହିତ OTP, ATM PIN, UPI PIN କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ପାସୱାର୍ଡ ସେୟାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଫୋନ୍ରେ ଆପ୍ ଇନଷ୍ଟଲ୍ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାହାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଓ ଅନୁମତି ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଫୋନ୍ର ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଆପ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ଅପଡେଟ୍ କରନ୍ତୁ।
ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ କାରବାର ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଜଣାନ୍ତୁ।
ଠକେଇର ଶିକାର ହେଲେ କ’ଣ କରିବେ?
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଅନଧିକୃତ ଭାବେ ଟଙ୍କା କଟିଯାଇଛି, ତେବେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଜଣାଇବା ସହ ଭାରତର ସାଇବର ଅପରାଧ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୧୯୩୦କୁ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ। ଏହା ସହ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଜାତୀୟ ସାଇବର ଅପରାଧ ରିପୋର୍ଟିଂ ପୋର୍ଟାଲ୍ରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।
ସାଇବର ଠକେଇରୁ ବର୍ତ୍ତିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପାୟ ହେଉଛି ସଚେତନତା। ମେସେଜ୍ରେ ଭୟଭୀତ କରାଗଲେ ମଧ୍ୟ ତରବରିଆ ଭାବେ କୌଣସି ଲିଙ୍କ୍ ଖୋଲନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଗୋପନୀୟ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ, ତା’ପରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ।
