ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ : ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ସାମରିକ ସହାୟତା ଦେବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ତେବେ ଏହି ସମର୍ଥନର ଅର୍ଥ ପାକିସ୍ତାନ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହେବ । ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଖୱାଜା ମହମ୍ମଦ ଆସିଫ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ବାହ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ତାଙ୍କ ଦେଶ ଉପଲବ୍ଧ ସାମରିକ ସମ୍ବଳ ଦ୍ୱାରା ରିୟାଦକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବ। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ।
ଇରାନ ବିରୋଧରେ ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନେଇ ନିରବତା
ତେବେ ୟେମେନରେ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ହୁଥି ଲକ୍ଷ୍ୟବସ୍ତୁ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେବ କି ନାହିଁ । ଏନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ଦେଇନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନର ଆଭିମୁଖ୍ୟରୁ ଏତିକି ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହା ସାମରିକ ସହଯୋଗ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଇରାନ ବିରୋଧରେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧର ଘୋଷଣା ଭାବେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ।
କ’ଣ ରହିଛି ମକ୍କା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିରେ?
ପାକିସ୍ତାନ, ସାଉଦି ଆରବ ଓ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ମକ୍କା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସାମୂହିକ ସୁରକ୍ଷା। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ, ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ତିନି ଦେଶ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷାମୂଳକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍, ଏହାର ଘୋଷିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ବିରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ନୁହେଁ। ଏହାର ସାମରିକ ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ସାଉଦି ଆରବରେ ଏକ ସଚିବାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ହୁଥି ଆକ୍ରମଣ ନେଇ ଚିନ୍ତା
ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ହେଉଛି ୟେମେନର ହୁଥି ଗୋଷ୍ଠୀ। ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଲାଲ ସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଓ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ଯୋଗୁଁ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ବିଶେଷକରି ବାବ୍-ଏଲ୍-ମାଣ୍ଡେବ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଗୁରୁତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ୟେମେନର ପରିସ୍ଥିତିର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସୁରକ୍ଷାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଇରାନ ସହ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଏକ କୂଟନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନର ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସାଉଦି ଆରବ ସହ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ। ଏହି କାରଣରୁ ଇସଲାମାବାଦ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହିତ ଇରାନ ସହ ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନାର ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସଙ୍କେତ ମିଳୁଛି।
ଆଗକୁ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?
ମକ୍କା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ହେଉଛି । ଯଦି ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ତୁର୍କୀ କେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମରିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବେ। ବର୍ତ୍ତମାନର ବୟାନଗୁଡ଼ିକରୁ ସାଉଦି ଆରବକୁ ପାକିସ୍ତାନର ସୁରକ୍ଷା ସମର୍ଥନ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇରାନ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ।
